۳ قدم مؤثر در جهت بهبود اعتماد به نفس

«اعتماد به نفس» یعنی اینکه فرد، به توانایی‌های خویش برای انجام کارها، پذیرش مسئولیت‌ها و برقراری ارتباط با دیگران، باور و ایمان داشته باشد. در حقیقت داشتن اعتماد به نفس نوعی خودباوری در شخص ایجاد می کند که کمک می کند به واسطه آن فرد زندگی خود را بهبود بخشیده و در راه سعادت موفق و پیروز گردد.

در این مقاله سعی شده است ۳ قدم مهم و مؤثر در جهت بهبود اعتماد به نفس را بررسی نماییم:

قدم اول: مقابله با احساسات

• بر ترس خود غلبه کنید. ممکن است فکر کنید افرادی که به خود اعتماد دارند هرگز نمی‌ترسند. این حقیقتا درست نیست. ترس به این معنی است که شما در آستانه رشد خود هستید. شاید ترس شما از صحبت کردن در مقابل یک گروه، معرفی خود به کسی که نمی‌شناسید، یا درخواست افزایش حقوق از رئیس‌تان باشد. وقتی بتوانید با چیزی که از آن می‌ترسید مقابله کنید، اعتماد به نفس پیدا می‌کنید و بلافاصله قوی بودن را احساس خواهید کرد. برای مثال، کودکی را تصور کنید که در حال یادگیری راه رفتن است اما می‌ترسد که با برداشتن اولین قدم‌ها سقوط کند. وقتی او بر ترس خود غلبه کرد و شروع به راه رفتن کرد، لبخند بزرگی روی صورتش می‌نشیند. بدین ترتیب با غلبه بر ترس خود، می توانیم احساس ناخوشایند را پشت سر بگذاریم.
• با خودتان صبور باشید. گاهی برای رفتن به جلو، به عقب می‌روید. به دست آوردن اعتماد به نفس یک شبه اتفاق نمی‌افتد. ممکن است چیز جدیدی را امتحان کنید و به هدف خود نرسید. در صورت امکان ببینید چه درسی وجود دارد. هنگامی که برای اولین بار به هدفتان نمی رسید، در واقع می تواند فرصتی باشد تا بهتر خودتان را بشناسید و از کمبودها و ضعف های خود آگاهی پیدا کنید. اعتماد به نفس نیاز به پرورش و رشد دارد.
• برای داشتن تعادل تلاش کنید. مانند هر چیز دیگری در زندگی، ایجاد اعتماد به نفس در حفظ تعادل بسیار حائز اهمیت است. اعتماد به نفس خیلی‌کم می‌تواند شما را از دستیابی به اهداف و داشتن احساس خوب نسبت به خودتان باز دارد.
• از مقایسه خود با دیگران دست بردارید. اگر می‌خواهید اعتماد به نفس خود را تقویت کنید، پس باید روی بهبود زندگی خود برای بهتر شدن تمرکز کنید، نه این که زندگی خود را شبیه زندگی دوست صمیمی خود، برادر بزرگترتان یا شبیه افراد مشهوری کنید که در تلویزیون می‌بینید. اگر می‌خواهید اعتماد به نفس خود را تقویت کنید، باید بدانید که همیشه کسی وجود خواهد داشت که زیباتر، باهوش‌تر و ثروتمندتر از شما باشد، درست مانند کسی که جذاب‌تر، باهوش‌تر و ثروتمندتر از شما باشد. آنچه مهم است اهمیت دادن به پیشبرد اهداف و رویاهای خودتان است. گذراندن وقت در رسانه های اجتماعی اغلب افراد را تشویق می‌کند تا خود را با دیگران مقایسه کنند. از آنجایی که مردم تمایل دارند فقط موفقیت ها و پیروزی‌های خود را پست کنند و نه واقعیت‌های زندگی روزمره خود را، به نظر می‌رسد که زندگی دیگران از زندگی شما شگفت‌انگیزتر است. این برداشت‌ها اصلا درست نیست چون هر فردی در زندگی خود فراز و نشیب هایی دارد.
• ناامنی‌های خود را بشناسید. آن صدای پشت ذهن شما چه می‌گوید؟ چه چیزی باعث می‌شود از خودتان ناراحت یا خجالت بکشید؟ این می‌تواند هر چیزی مثل جوش یا آکنه روی صورتتون باشد، تا پشیمانی، یا رنجش از دوستان در مدرسه و محیط کار، یا یک تجربه آسیب زا یا منفی گذشته باشد. هر چیزی که باعث می‌شود احساس بی لیاقتی، شرمندگی یا حقارت کنید، آن را شناسایی کنید، نامی برای آن بگذارید و آن را یادداشت کنید. سپس می‌توانید این جملات نوشته شده را پاره یا بسوزانید تا احساس مثبتی نسبت به آن نکات داشته باشید.

نکته: توجه داشته باشید که این تمرین به معنای ضعیف کردن شما نیست بلکه به این منظور است که شما را از مشکلاتی که با آن‌ها سر و کار دارید آگاه می‌کند و به شما قدرت می‌دهد تا از آنها عبور کنید.

• از اشتباهات خود بیاموزید. به یاد داشته باشید که هیچ کس کامل نیست. حتی مطمئن‌ترین افراد هم ناامنی دارند. در برخی از مراحل زندگی ممکن است احساس کنیم چیزی کم داریم. این واقعیت است، یاد بگیرید که مسیر زندگی پر از دست انداز است. اغلب این احساسات ناامن، بسته به اینکه کجا هستیم یا با چه کسی هستیم و در چه حال و هواییم یا چه احساسی داریم، به سراغمان می‌آیند و می‌روند. به عبارت دیگر، آنها ثابت نیستند. اگر اشتباهی مرتکب شده‌اید، بهترین کاری که می‌توانید انجام دهید این است که آن را بشناسید، عذرخواهی کنید و برای جلوگیری از آن در آینده برنامه‌ریزی کنید. اجازه ندهید یک چرخش اشتباه باعث شود فکر کنید آنچه را که برای رسیدن به رویاهایتان لازم است ندارید. خودتان را سرزنش نکنید بلکه با پذیرش اینکه انسان جایزالخطا است و اشتباه می‌کند، اصل را بپذیرید و بهترین تلاش خود را بکنید که آن اشتباه را مجدد تکرار نکنید و با اعتماد به نفس در جهت رشد و بهبود زندگی خود تلاش کنید.
• از کمال‌گرایی دوری کنید. کمال گرایی شما را فلج می‌کند و از دستیابی به اهدافتان باز می‌دارد. اگر احساس می‌کنید که همه چیز باید به خوبی انجام شود، واقعاً هیچوقت از خود یا شرایط خود راضی نخواهید بود. به جای اینکه بخواهید همه چیز کاملاً عالی باشد، یاد بگیرید که روی یک کار خوب انجام شده متمرکز شوید و به آن افتخار کنید. اگر در ذهنیت یک فرد کمال‌گرا هستید، همیشه بدنبال این خواهید بود که بهترین باشید و این همانند زنجیر پای شما را بسته و محدود می‌کند.
• قدردانی را تمرین کنید. اغلب ریشه ناامنی و عدم اعتماد به نفس احساس کمبود چیزی است، خواه اعتبار عاطفی، اقلام مادی، شانس خوب یا پول باشد. با تصدیق و قدردانی از آنچه دارید، می‌توانید با احساس ناقص بودن و نارضایتی مبارزه کنید. یافتن آرامش درونی که با شکرگزاری واقعی همراه است برای اعتماد به نفس شما شگفتی ایجاد می‌کند. کمی وقت بگذارید و بنشینید و به همه چیزهایی که دارید فکر کنید، از دوستان عالی گرفته تا سلامتی‌تان. بنشینید و فهرستی از تمام چیزهایی که باید قدرشان را بدانید، تهیه کنید و مراتب شکرگزاری خود را یادداشت کنید. آن را دوباره بخوانید و در طول هفته هر آنچه که به ذهنتان رسید به لیست خود اضافه کنید. این تمرین شما را در یک چارچوب ذهنی مثبت‌تر و توانمندتر قرار می‌دهد.

 قدم دوم: تمرین مراقبت از خود

• مراقب خودتان باشید. گام‌های کوچک زیادی برای این یک اقدام وجود دارد. این شامل حفظ نظافت شخصی شما با حمام کردن منظم، مسواک زدن و نخ دندان کشیدن، خوردن مقادیر مناسب غذا و خوردن غذاهای خوشمزه و سالم است. این همچنین به معنای وقت گذاشتن برای خود است، حتی زمانی که شما بسیار مشغله دارید و دیگران بیشتر وقت شما را در انحصار خود دارند. شاید اینطور به نظر نرسد، اما وقتی به نیازهای اولیه خود رسیدگی می‌کنید، به خود می‌گویید که شایسته زمان و توجهی هستید که برای تمرین مراقبت از خود لازم است. وقتی شروع به باور خود می‌کنید، در راه افزایش اعتماد به نفس خود هستید.
• مراقب ظاهر خود باشید. برای ایجاد اعتماد به نفس خود لازم نیست شبیه «بردپیت» شوید. اگر می‌خواهید احساس بهتری نسبت به اینکه چه کسی هستید و چگونه به نظر می‌رسید، داشته باشید، با دوش گرفتن روزانه، مسواک زدن، پوشیدن لباس‌های متناسب با خودتان و تیپ بدنی‌تان و اطمینان از اینکه برای ظاهرتان وقت گذاشته‌اید، از خودتان مراقبت کنید. این بدان معنا نیست که ظاهر یا استایل ظاهری باعث می‌شود که شما اعتماد به نفس بیشتری داشته باشید، خیر بلکه تلاش برای توجه به ظاهرتان به خودتان یادآوری می‌کند که شما ارزش توجه کردن را دارید.
• به طور منظم تمرین کنید. بخشی از مراقبت از خود ورزش کردن است. برای شما، این ممکن است به معنای پیاده روی سریع در بیرون باشد. برای شخص دیگری، ممکن است به معنای دوچرخه سواری ۵ کیلومتری باشد. از جایی که الان هستید شروع کنید. لازم نیست ورزش پیچیده باشد. بسیاری از مطالعات نشان داده‌اند که ورزش برای داشتن دیدگاه مثبت به زندگی ضروری است و نگرش مثبت به اعتماد به نفس کمک می‌کند.
• خوب بخوابید. داشتن ۷ تا ۹ ساعت خواب خوب در هر شب می‌تواند به شما کمک کند ظاهر و احساس بهتری داشته باشید. می‌تواند به شما کمک کند نگرش مثبت و انرژی بیشتری داشته باشید. خواب زیاد همچنین به تعدیل احساسات و مقابله موثرتر با استرس کمک می‌کند.

قدم سوم: تعیین اهداف و ریسک کردن

• اهداف کوچک و دست یافتنی تعیین کنید.غلب، مردم اهداف غیرواقعی یا دست نیافتنی تعیین می‌کنند و یا غرق چالش می‌شوند یا هرگز شروع نمی‌کنند. این یک مانع واقعی برای اعتماد به نفس است.به تدریج اهداف کوچک خود را تنظیم کنید تا هدف بزرگتر قابل دستیابی باشند.به عنوان مثال، اگر یک میز نامرتب دارید، شاید فکر کردن به تمیز کردن کل میز بسیار طاقت‌فرسا باشد.فقط با برداشتن کتاب‌ها و قرار دادن دوباره آنها در قفسه شروع کنید.حتی چیدن کاغذها به طور منظم برای مرتب شدن بعداً حرکتی به سمت هدف تمیز کردن میز شماست.
• ناشناخته را در آغوش بگیرید. افرادی که اعتماد به نفس ندارند نگرانند که هرگز در یک موقعیت غیرقابل پیش بینی موفق نخواهند شد. خوب، وقت آن رسیده که به خود شک نکنید و چیزی کاملا جدید، ناشناخته و متفاوت را امتحان کنید. برای مثال با دوستانتان به شهر یا کشور جدیدی سفر کنید، عادت دادن به ناشناخته‌ها به شما احساس بهتری می دهد و اینکه کنترل خود را دردست دارید. زمان بیشتری را با افرادی بگذرانید که ماجراجو و خودجوش هستند. به زودی متوجه خواهید شد که کاری غیرمنتظره انجام می‌دهید و به خاطر آن احساس بهتری نسبت به خود پیدا می‌کنید.
• نقاط ضعف خود را بشناسید و آنها را بهبود بخشید. ممکن است مواردی در مورد خودتان را دوست نداشته باشید و نتوانید آنها را تغییر دهید، مانند قد یا بافت موهایتان. اما، بسیاری از چیزها وجود دارند که از نظر شما به عنوان نقطه ضعف هستند که می‌توانید با کمی فداکاری و سخت‌کوشی آنها را برطرف کنید. برای ایجاد هر گونه تغییر مثبت و رسیدن به موفقیت نیازمند برنامه‌ریزی هستید و اینکه شروع به اجرای آن برنامه کنید. برای مثال دانش آموزی که می خواهد در دروس مدرسه خوش بدرخشد تنها کافی است که با یک برنامه‌ریزی صحیح برای درس خواندن اقدام کند. مسلما شروع تغییر برای بهتر شدن، راهی است طولانی که باعث ایجاد اعتماد به نفس می شود.

 زیاد به خودتان سخت نگیرید سعی نکنید مطلقاً همه چیز را تغییر دهید. فقط با یک یا دو جنبه از خودتان که دوست دارید تغییر دهید شروع کنید و ادامه دهید. داشتن دفترچه‌ای که در آن پیشرفت خود را در دستیابی به اهداف خود ترسیم می‌کنید، می‌تواند تفاوت بزرگی ایجاد کند. این به شما کمک می‌کند تا در مورد اینکه برنامه‌تان چقدر خوب عمل می‌کند فکر کنید، و می‌تواند به شما کمک کند از قدم‌هایی که برداشته‌اید احساس غرور و افتخار کنید.

• به دنبال کمک به دیگران باشید. وقتی بدانید که با اطرافیان خود مهربان هستید و در زندگی دیگران تغییرات مثبتی ایجاد می‌کنید (حتی اگر فقط با فردی که صبح برایتان چای یا قهوه سرو می‌کند مهربان‌تر باشید)، متوجه خواهید شد که نیروی مثبتی در جهان وجود دارد که اعتماد به نفس شما را افزایش می‌دهد. سعی کنید کمک به دیگران را به بخشی از برنامه هفتگی خود تبدیل کنید، چه در کتابخانه محلی خود داوطلب شوید و چه به خواهر کوچک خود کمک کنید تا خواندن را یاد بگیرد. عمل کمک کردن نه تنها به دیگران سودمند است، بلکه اعتماد به نفس شما را تقویت می‌کند زیرا خواهید دید که توانایی های زیادی برای ارائه دارید. گاهی اوقات، یکی از نزدیکان شما، مانند مادر یا بهترین دوستتان، به اندازه دیگران به کمک شما نیاز دارند.

سخن آخر

داشتن اعتماد به نفس یعنی داشتن مهارت و باور به داشتن آن مهارت. بنابراین اگر از آن دسته افرادی هستید که هنوز احساس می‌کنید که نیاز به کسب و فراگیری مهارت دارید، تعلل نکنید بلکه با برداشتن اولین قدم و توجه کافی به مواردی که در این مقاله ذکر شد به مهارت‌آموزی بپردازید و با اعتماد به نفس آنها را بکار بندید تا در کسب و کار و زندگی شخصی و حرفه‌ای خود بعنوان فردی موفق و با اعتماد به نفس بالا شناخته شوید.

(از همین نویسنده بیشتر بخوانید: چگونه اعتماد به نفس را در خود ایجاد کنیم؟)