تواضع

«تواضع» در لغت به معنی فروتنی، افتادگی، خاکساری، خشوع، خضوع، شکسته‌نفسی و نرم‌خویی است.

تعریف تواضع

به هرگونه رفتار و گفتاری که احساس تحقیر شدن را به فرد مقابل‌مان القا نکند، تواضع گفته می‌شود. در صورتی که فرد احساس برتر بودن، بهتر بودن و عالی‌تر بودن را به دیگری بدهد خلاف تواضع بوده و احساس فخرفروشی و تکبر را منتقل کرده است.

چه موقع احساس تحقیر می‌کنیم؟

اکثر قریب به اتفاق انسان‌ها دوست دارند که مورد توجه قرار گیرند و توسط اطرافیان خود دیده شوند. در صورتی که خلاف آن اتفاق بیافتد و فرد نادیده و مورد بی توجهی قرار بگیرد، احساس تحقیر خواهد کرد که به شدت رنج آور و دردناک است.

دوری از هرگونه کبر و خودبزرگ‌بینی فرد را به فروتنی و متواضع بودن سوق می‌دهد. افرادی که این صفت نیک را دارند در ارتباطات خود با دیگران محبوبیت بیشتری داشته و مورد اعتماد هستند.

حتما” حین مکالمات افراد با یکدیگر به این عبارت برخورده‌اید: «شکسته‌نفسی می‌فرمایید.» این عبارت در وصف کسانی گفته می‌شود که بیش از اندازه از خودشان تواضع نشان می‌دهند. یا مثلا” می‌گویند: «خاک کف پای شما هستیم.»

البته ناگفته نماند گاهی تواضع و شکسته‌نفسی بیش از حد نشأت گرفته از عزت نفس پایین فرد است؛ بدین معنی که خود را خیلی کمتر از دیگران می‌بیند و متأسفانه همه‌ی افراد این درک را ندارند که شخص بیش از اندازه خود را کوچک می‌کند و شاید حتی در برخی اوقات مورد تمسخر قرار گرفته و یا کلا” نادیده و ترد شوند. بنابراین توجه کنید در حد ظرفیت طرف مقابل از صفت فروتنی و تواضع استفاده کنید چون همه جنبه‌ی مناسب را ندارند.

طلسم تصا

در روانشناسی به روش سهل و ساده، الگوی رفتاری درستی را می‌آموزیم به نام «طلسم تصا»؛

«ت» یعنی تواضع

«ص» یعنی صداقت

و «ا» یعنی ادب

افرادی که این سه صفت پسندیده را درگفتار، رفتار و کردار خود به کار گیرند، کمتر به دیگران آسیب می‌زنند و در حقیقت خودشان هم از آفت و گزند دیگران به نوعی در امان خواهند بود. چون با رفتار درست به طرف مقابل می‌فهمانند که چگونه با آن‌ها مراوده و گفتگو نمایند؛ بدین ترتیب می‌توانند بهترین روابط درست انسانی را با دیگران داشته باشند.

لازمه‌ی بروز رفتار خاضعانه و متواضعانه داشتن «صداقت» است. این‌که گفتار و رفتارمان صادقانه و اصیل باشد.

افرادی که تظاهر به فروتنی و تواضع می‌کنند خیلی زود نقاب از چهره‌شان برداشته می‌شود و طرف مقابل متوجه رفتار تکبرگونه‌ و تحقیرآمیزشان می‌شود و متاسفانه این گونه رفتارهای ناخالص منجر به دشمنی و عدم‌برقراری ارتباط درست انسانی می‌شوند.

برای برقراری ارتباط مؤثر با دیگران تنها داشتن تواضع و صداقت کافی نیست بلکه رعایت «ادب» و «احترام» می‌تواند این حلقه‌ی جادویی «طلسم تصا» را کامل کرده و دقیقا” مثل یک طلسم و جادو در روابط ما راه‌گشا و کارساز باشد.